Auzo Elkarteak salatu duenez, Udalak Zorrozgoitibidea kalea berritzeko onartutako proiektua aldatu nahi du, eta BilbaoGarbi udal garbiketa-zerbitzuaren biltegirako, komunetarako eta aldageletarako modulu aurrefabrikatuak jarri nahi ditu Untziola kalean, Gaztetxerako sarreraren parean.

ZORROTZ MORROTZ

Zorrotzako Auzo Elkartea BilbaoGarbiren garbiketa-instalazioak Untziola kaleko zabalgunera, gaztetxerako sarreraren parera, eramatearen aurka agertu da. Elkartearen arabera, neurri horrek nabarmen aldatuko luke Barruti Kontseiluak onartutako proiektua.

Zorrozgoitibidean oinezkoentzako ibilbide seguru bat sortzeko jarduketa 2020-2023 aldirako Auzokide Planean sartu zen, eta azterketa teknikoaren eta auzotarren ekarpenen ondoren onetsi zen. Hala ere, ADIFekin, C-4 lineako bideekin, trenbide-pasagunearekin eta jabetza pribatuekin lotutako arazoek lanak faseka exekutatzera behartu dute.

Herri mugimenduak ziurtatu duenez, azken fasea, hasiera batean 2026ko uda baino lehen aurreikusita zegoena, berriro atzeratuko da, Eusko Jaurlaritzak eskatutako indusketa-plan bati lotutako administrazio-arrazoiengatik. Bitartean, Udalak Untziola kalean biltegi, komun eta aldageletarako modulu aurrefabrikatuak instalatzea aurreikusten du.

Nahiz eta herri-mugimenduak onartu kokapen hori behin-behinean erabili ahal izatea obrek irauten duten bitartean, baztertu egiten dute behin betikoa bihurtzea. Komunikatu batean azalduta, ohartarazten dute eremu hori oinezkoentzako gune finkatua dela, etxebizitzetatik eta ostalaritza-establezimenduetatik gertu dagoena, eta 2,5 metroko itxitura bat jarriko litzatekeela bertan.

Auzo Elkarteak EH Bilduren babesa jaso du gai honen inguruan. Alderdi subiranistak, prentsa ohar baten bidez, «auzoak adierazitako borondatea eta Barruti Kontseiluan hartutako erabakiak errespetatzeko» eskatu zion Udalari.

ZORROTZ MORROTZ

Bilboko Udalak Txinbo parkeko paisaia egokitzeko eta birnaturalizatzeko obrak esleitu ditu Zorrotzako muturrean, Kadagua ibaiaren ondoan. 301.000 euroko aurrekontua duen jarduketak hiru hilabete iraungo du, eta irailetik azarora bitartean egingo da.

2.840 m²-ko eta 130 metro inguruko eremua berrantolatuko da, zurezko sei plataforma eta bankuak jarriz eta ibaiaren erriberara hurbiltzeko aukera emanez. Parkean urez bete daitekeen eremuaren zabalera handitu egingo du, espazio hori gainezkabide gisa baliatu ahal izateko eta ur-goraldietan Kadagua ibaiaren eta itsasadarraren emari-soberakinaren zati bat hartzeko.

Eremua birnaturalizatzeko, bertako zuhaixkak, erriberako landaredia eta bertoko zuhaitzak landatuko dira, biodibertsitatea eta erosotasun termikoa hobetzeko. Horrela, espazioa babesleku klimatiko bihurtu ahal izango da egun beroetan.

Eskaera ekaineko Barrutiko Osoko Bilkuran egin zuten, auzo batzar ireki batean egindako bozketaren aginduaren ondoren. Batzar horretan, bizilagunen ibilgailuak auzoan lur gainean aparkatutako autoen erdia baino gutxiago direla adierazten duen udal-azterlan baten emaitzak aurkeztu ziren.

AITOR MARÍN

Zorrotzako Auzo Elkarteak TAO zerbitzua ezartzeko eskatu zion Bilboko Udalari joan den ekainaren 17an egindako Barrutiko Osoko Bilkuran. Eskaerak maiatzaren 27an egindako auzo-batzarraren babesa du. Batzar horretan, Bilboko Udalak lur gaineko aparkalekuari buruz egindako azterlan baten emaitzak aurkeztu ziren.

Batez ere pandemia ostean, auzoan aparkatzeko zailtasunak zirela eta, Auzo elkarteak kexa ugari jasotzen hasi zen. Egoera horren aurrean, elkarteak bere kezka helarazi zion Barruti Kontseiluari, eta azterketa bat egiteko eskatu zion, aparkalekuen okupazio-maila eta aparkatutako ibilgailuen jatorria aztertzeko.

Txostenaren emaitzek adierazten dute presio handia dagoela lur gaineko aparkalekuan. Azterlanaren arabera, okupazioa ez da inoiz % 92tik jaisten, eta ia % 100era iristen da ordu-tarte jakin batzuetan. Hala ere, garajeetan eta bide publikoan dauden plazak eta auzoan erroldatutako ibilgailu kopurua kontuan hartuta, 355 aparkaleku-plazako saldo positiboa dagoela ere ondorioztatzen da analisian.

Datu garrantzitsuenetako bat aparkatutako ibilgailuen jatorria da. Azterlanaren arabera, kalean aparkatutako autoen % 42 baino ez daude erroldatuta Zorrotzan; % 14, berriz, Bilboko beste auzo batzuetatik datoz, eta % 43 baino gehiago udalerritik kanpokoa da.

Emaitza horiek ikusita, auzo-batzarrak ia aho batez babestu zuen TAO ezartzeko eskaera. Olabeaga bezalako beste auzo batzuetako azken esperientziak erreferentziatzat hartuta, zerbitzua behin betiko onartu eta zazpi hilabetera martxan egongo litzateke, eta, beraz, 2027aren hasieran abiaraziko litzateke, ziurrenik.

TAOa indarrean sartzearekin batera, egoiliarrentzako leku gehiago izatea espero da, eta ibilgailuen txandakatze handiagoa bultzatzea ere bai. Horrek eremuko merkataritza-jarduerari mesede egin diezaioke. Egoiliar-bereizgarria lortzeko, udal-araudian ezarritako baldintzak bete beharko dira, besteak beste, auzoan erroldatuta egotea, etxebizitza bakoitzeko bi bereizgarri baino gehiago ez izatea, udal-betebeharrak egunean izatea eta ibilgailuak eskatutako neurriak eta tipologiak betetzea. Halaber, sistemak baldintza espezifikoak aurreikusten ditu merkatari, langile eta profesional autonomo ez-egoiliarrentzat, baimen mugatuak eta aparkatzeko gehieneko denbora izango dituztenak.

Landa parkearen ondoko parterre batean jasotako lur-laginek berun, artseniko eta bestelako metal astunen kontzentrazio handiak dituzte

AITOR MARÍN

Herritarren zientziari buruzko Europako ikerketa batek hainbat metal kutsatzaileren maila oso handiak aurkitu ditu Saderren hondakin-plantatik gertu dagoen lursail batean. Laginak Landa parke berriaren ondoko parterre batean jaso ziren, Soka kaleko etxebizitzetatik 100 bat metro eskasera.

Ikerketa Europako hainbat lekutako lurzoruen kalitatea aztertzen duen Europar Batasunak finantzatutako ECHO proiektu europarraren parte da. Kasu honetan, lagin-bilketa Sader-Profersa kanpora! plataformari lotutako San Inazioko bizilagun batzuek egin zuten.

Emaitzak kezkagarriak dira, eta berun, artseniko, zink, nikel, kobre eta kadmio kontzentrazio bereziki altuak agerian utzi dituzte. Azterlanaren sustatzaileen arabera, aurkitutako balioek normaltzat jotzen diren mailak alde handiz gainditzen dituzte, eta osasunerako zein ingurumenerako arriskutsuak izan daitezke. Bereziki nabarmentzen dira beruna eta artsenikoa, duten toxikotasunagatik eta pertsonengan izan ditzaketen ondorioengatik, bereziki adingabeengan. Berunaren indizea 2.700 mg/kg-ra iristen da, eta «herrialde askotan, dagoeneko 300-500 mg/kg-ko emaitzarekin, bizitegi-lurzoruan problematikotzat jotzen da». Beste elementu kimiko «oso toxiko eta kantzerigeno» bat artsenikoa da —270 mg/kg-ko indizearekin—, eta lurzoru arrunt baterako balio «oso handia» da. Ohikoena da lurzoru «normal» batek 1 eta 10 mg/kg bitartean edukitzea, eta berez aberastutako lurzoruek 20-50 mg/kg bitarteko balioak erregistratzea. Kutsatutako meatze-lurzoruek 100 mg/kg baino gutxiago izan ohi dituzte. «270 mg/kg-ko lagina basakeria da», nabarmendu dute Sader Profersa kanpora! elkarteko kideek.

Herri-plataformaren ustez, datu horiek indartu egiten dute Saderren jarduera etxebizitzetatik eta jendea ibiltzen den espazioetatik hurbil dagoen hiri-eremu batetik kanpo lekualdatzeko eskaera. Gainera, salatu dute enpresak 2025ean ez zuela aurkeztu Ingurumen Baimen Integratuak eskatzen duen lurzoruaren egoerari buruzko txostena. Administrazioari informazioa eskatu ondoren, Jaurlaritzak erantzun zuen Saderrek oraindik aztertzen ari ziren ohar tekniko bat aurkeztu zuela, eta, beraz, ez zela dokumentazio gehiagorik eman.