WENDY PALACIOS eta JOSÉ LUÍS LADINO
«Hemen oso ondo bizi gara, lasai eta zoriontsu»
Jaiotokia: “Sucursal del Cielo”, Cali (Kolonbia)
Noiztik hemen: 2023tik.
Adina: Wendy 32 eta Jose 37
Lanbidea: Wendy, Administrazio-laguntzailea.
Jose, administraria.
Migratzea ez da inoiz erraza, baina ausardiaz eta ahaleginez bizitza berria eraiki dute Zorrotzan. Hemen, lan egin, beren alabaren etorkizunerako nahi zuten bizi-kalitatea aurkitu eta komunitatean sustraiak botatzen ari dira
TESTUA ETA Argazkiak: NAROA PEÑA
Nolatan eta zergatik etorri zineten?
Hegazkinez iritsi ginen hona. Iberiar penintsula aukeratzea, neurri batean, jada “ezagutzen” genuelako izan zen, gure bigarren etorrera baitzen. Lehenengoa oso garai txarrean izan zen: 2020an, pandemia betean. Orduan, 2 edo 3 hilabete baino ez ginen egon; horregatik, leku batetik bestera mugitu behar izan genuen, azkenean Kolonbiara berriro itzultzeko erabakia hartu genuen arte.
Hala ere, 2022ko otsailean berriro etorri ginen, eta Zorrotzan 2023. urtetik daramagu bizitzen. Ez genuen guztiz ezezaguna egiten zitzaigun leku batera joan nahi, eta, gainera, nolabaiteko intuizioa genuen hemen ondo joango zitzaigula.
Gogorra egin zitzaizuen lan- eta bizi-ohituretara moldatzea?
Migratzea beti da prozesu konplexua. Zure zati oso pertsonal bat uztera eramaten zaitu, eta zure gaitasun guztiak muturreraino erabiltzea eskatzen dizu. Azkenean, hori da hemen jarraitzen dugunon eta itzultzea erabakitzen dutenen arteko aldea: gu ausartak izan gara eta geure burua berrasmatu dugu behin eta berriz.
Ia ezagutzen ez genituen lanak egin behar izan ditugu, eta desberdinak diren ohituretara egokitu ere egin behar izan dugu. Hala eta guztiz ere, pixkanaka-pixkanaka, indarrarekin eta iraunkortasunarekin, egunero hobetzen joan gara alderdi guztietan.
Zuen herrian zein lanbide zenituzten?
W. Kontratazio-laguntzailea nintzen, hemen ETT (Aldi Baterako Laneko Enpresa) deritzen enpresa horietako batean. Administrazio-kudeaketako goi-mailako ikasketak ditut.
J: Nik enpresa-administrazioko unibertsitate-gradua dut eta diruzaintzako analista nintzen.

Oso ezberdina da hango bizimodua ala hemengoaren antzekoa da?
Nahiz eta funtsean antzekoa izan daitekeen, desberdina ere bada. Ia guztiak beste modu batean funtzionatzen du: sistematik bertatik hasita, eguneroko bizitza eta ohiturak arte, baita eguraldia eta hitz gutxitan azaltzea zaila izango litzatekeen beste hainbat faktore ere.
Zer da Zorrotzan gehien gustatzen zaizuena? Eta gutxien?
Zorrotza gure etxea izan da 2023tik. Horregatik, dena gustatzen zaigu: hemen pertsona gisa hazi gara eta hemengo herritar gisa sustraiak bota ditugu. Gainera, Zorrotzan dena gertu daukagu.
Gutxien gustatzen zaiguna da metro geltoki bat eduki beharko genukeela, eta Sader enpresaren kontua ere badago; beraz, “Sader kanpora”.
Zer da gehien sumatzen duzuena faltan?
Gure familia guztia, dudarik gabe.
Zuen herrira askotan bueltatzen zarete?
Behin baino ez gara itzuli, 2025ean, konkretuki. Oso gogorra eta zaila da hain gutxi bueltatzea.
Migratzea beti izango da prozesu konplexua. Gu ausartak izan gara eta gure burua berrasmatu dugu behin eta berriz
Astean zehar, Emilia (gure alaba) eskolara eramaten dugu; gero, gure lanetara joaten gara. Arratsaldean, eskolatik jasotzen dugunean, parkera edo eskolaz kanpoko jardueretara eramaten dugu, eta gauean etxean afaria eta hurrengo eguneko janaria prestatzen ditugu.
Nolakoa da zuen eguneroko bizimodua?
Asteburuan, normalean Emirekin kanpora irteten saiatzen gara: bazkaltzera joan, etxetik kanpoko jarduerak egin edo parkera joan.
Euskara ikasi duzue?
Hemen hazi ez garenontzat hizkuntza zaila da ikasteko, eta, gainera, ez dugu erreferentziarik hizkuntza hori errazago ulertzeko. Hala ere, konfiantza dugu gure alabak euskaraz ondo hitz egingo duela eta hizkuntza menperatuko duela. Gu ere pixkanaka ari gara: “egun on”, “kaixo”, “agur”… behintzat erabiltzen ditugu.
Zuen herrira berriro bizitzera bueltatzeko asmoa duzue ala Zorrotzan betiko geratzeko erabakia hartu duzue? Bilbon bizi ahal izateko leku bat aurkitu dugu, bizi-kalitate onarekin, eta hori da, batez ere, gure alabarentzat nahi duguna. Hemen dena gustatzen zaigu: oso ondo bizi gara, lasai eta zoriontsu, eta horregatik ez dugu beste leku batera joatea pentsatzen. Hala ere, jaioterritik behin irten ondoren, ez zara leku zehatz batekoa bakarrik izaten.

