Azterlan batek metal kutsagarrien maila oso handiak aurkitu ditu Sader lantegiaren ondoan

Landa parkearen ondoko parterre batean jasotako lur-laginek berun, artseniko eta bestelako metal astunen kontzentrazio handiak dituzte

AITOR MARÍN

Herritarren zientziari buruzko Europako ikerketa batek hainbat metal kutsatzaileren maila oso handiak aurkitu ditu Saderren hondakin-plantatik gertu dagoen lursail batean. Laginak Landa parke berriaren ondoko parterre batean jaso ziren, Soka kaleko etxebizitzetatik 100 bat metro eskasera.

Ikerketa Europako hainbat lekutako lurzoruen kalitatea aztertzen duen Europar Batasunak finantzatutako ECHO proiektu europarraren parte da. Kasu honetan, lagin-bilketa Sader-Profersa kanpora! plataformari lotutako San Inazioko bizilagun batzuek egin zuten.

Emaitzak kezkagarriak dira, eta berun, artseniko, zink, nikel, kobre eta kadmio kontzentrazio bereziki altuak agerian utzi dituzte. Azterlanaren sustatzaileen arabera, aurkitutako balioek normaltzat jotzen diren mailak alde handiz gainditzen dituzte, eta osasunerako zein ingurumenerako arriskutsuak izan daitezke. Bereziki nabarmentzen dira beruna eta artsenikoa, duten toxikotasunagatik eta pertsonengan izan ditzaketen ondorioengatik, bereziki adingabeengan. Berunaren indizea 2.700 mg/kg-ra iristen da, eta «herrialde askotan, dagoeneko 300-500 mg/kg-ko emaitzarekin, bizitegi-lurzoruan problematikotzat jotzen da». Beste elementu kimiko «oso toxiko eta kantzerigeno» bat artsenikoa da —270 mg/kg-ko indizearekin—, eta lurzoru arrunt baterako balio «oso handia» da. Ohikoena da lurzoru «normal» batek 1 eta 10 mg/kg bitartean edukitzea, eta berez aberastutako lurzoruek 20-50 mg/kg bitarteko balioak erregistratzea. Kutsatutako meatze-lurzoruek 100 mg/kg baino gutxiago izan ohi dituzte. «270 mg/kg-ko lagina basakeria da», nabarmendu dute Sader Profersa kanpora! elkarteko kideek.

Herri-plataformaren ustez, datu horiek indartu egiten dute Saderren jarduera etxebizitzetatik eta jendea ibiltzen den espazioetatik hurbil dagoen hiri-eremu batetik kanpo lekualdatzeko eskaera. Gainera, salatu dute enpresak 2025ean ez zuela aurkeztu Ingurumen Baimen Integratuak eskatzen duen lurzoruaren egoerari buruzko txostena. Administrazioari informazioa eskatu ondoren, Jaurlaritzak erantzun zuen Saderrek oraindik aztertzen ari ziren ohar tekniko bat aurkeztu zuela, eta, beraz, ez zela dokumentazio gehiagorik eman.